الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
191
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« و به وسيله آن زمين را بعد از مردنش زنده مىكنيم » ( * ( فَأَحْيَيْنا بِه الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها ) * ) . « آرى زنده شدن مردگان بعد از مرگ نيز همين گونه است » ! ( كذلك النشور ) . نظام حساب شده اى كه بر حركت بادها ، و سپس حركت ابرها ، و بعد از آن نزول قطرههاى حياتبخش باران ، و به دنبال آن زنده شدن زمينهاى مرده حاكم است ، خود بهترين دليل و خود بهترين گواه بر اين حقيقت است كه دست قدرت حكيمى در پشت اين دستگاه قرار دارد و آن را تدبير مىكند . نخست به بادهاى گرم و داغ دستور مىدهد از مناطق استوايى به سوى مناطق سرد حركت كنند و در مسير خود آب درياها را بخار كرده به آسمان فرستند ، سپس به جريانهاى منظم سرد قطبى كه دائما در جهت مخالف جريان اول حركت مىكنند دستور مىدهد بخارات حاصله را جمعآورى كرده و ابرها را تشكيل دهند . باز به همان بادها دستور مىدهد ابرها را بر دوش خود حمل كنند و به سوى بيابانهاى مرده گسيل دارند ، تا قطرات زنده كننده باران از آنها سرازير گردد . سپس به شرائط خاص زمين و بذرهاى گياهانى كه در آن افشانده شده فرمان پذيرش آب و نمو و رويش مىدهد ، و از موجودى ظاهرا پست و بىارزش موجوداتى زنده و بسيار متنوع و زيبا ، خرم و سرسبز ، مفيد و پر بار به وجود مىآورد كه هم دليلى است بر قدرت او ، و هم گواهى است بر حكمت او ، و هم نشانه اى است از رستاخيز بزرگ ! در حقيقت آيه فوق از چند جهت دعوت به توحيد مىكند : از نظر برهان نظم ، و از نظر برهان حركت كه هر موجود متحركى محركى